محارم سببـي در آيـات
(محارم سببي يعني يك سبب به نام ازدواج سبب محرميت شده است )
يعني زناني كه با خواستگارشان اشتراك در خون ندارند بلكه به خاطر وصلت و پيوند خويشاوندي با آنان مرتبط شده اند و اين محارم هفت طايفه اند كه شش طايفه آنها در آيه 23 سوره نساء ذكر شده و هفتمي آنها در آيه 22 سوره نساء آمده است
( حرمت عليكم امهتكم و بناتكم و اخواتكم و عمتكم و خلقكم و بنات الاخ و بنات الأخت و امهتكم التي ارضعنكم و اخوتكم من الرضعه و امهت نسائكم و التي
في حجوركم من نسائكم التي دخلتم بهن فال لم تكونا دخلتم يهن فلاجناح عليكم و حلئل ابنائكم الذين من اصلبكم و ان تجمعوا بين الأختين الاما قد سلف انالله كان غفوراً رحيما.
(بر شما حرام شده است (ازدواج با ) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان
و عمههايتان و خالههايتان و خواهران رضاعي(شيري) شما و مادران همسرانتان و دختران همسرانتان ( از شوهر قبلي) كه در دامن شما تربيت يافتهاند. به شرط آنكه با مادرانشان، همبستر شده باشيد پس اگر آميزش نكردهايد مانعي ندارد ( كه با آن دختران ازدواج كنيد) و (همچنين حرام است ازدواج با) همسران پسرانتان كه از نسل شمايند
( نه پسر خواندهها) و ( حرام ست در ازدواج جمع بين دو خواهر مگر آنچه پيشتر
انجام گرفته است. همانا خداوند بخشنده و مهربان است.)
و در آخرين مرحله آيه 23سوره نساء اشاره به دسته سوم از محارم كرده و انها را تحت چند عنوان بيان ميكند و امهات نسائكم 00 و مادران همسرانتان يعني
به مجرد اينكه زني به ازدواج مردي در آمد وصيغه عقد جاري گشت مادر
او و مادر مادر او و000 بر او حرام ابدي ميشوند .
و ربائبكم اللاتي في حجوركم من نسائكم اللاتي دخلتم بهن: و دختران همسرانتان كه در دامان شما قرار دارند به شرط اينكه با آن همسر آميزش جنسي پيدا كرده باشيد يعني تنها با عقد شرعي يك زن ( دختران او ) كه از شوهر ديگري بوده اند بر شوهر
حرام نمي شوند بلكه مشروط بر اين است كه علاوه بر عقد شرعي با آن زن همبستر هم شده باشد 0 وجود اين قيد در اين مورد تائيد مي كند كه حكم مادر همسر كه در جمله سابق گذشت مشروط به چنين شرطي نيست وبه اصطلاح اطلاق حكم را تقويت مي كند. گرچه ظاهر قيد ( في حجوركم ) ( در دامان شما باشند ) چنين مي فهماند كه اگر دختر همسر از شوهر ديگر در دامان انسان پرورش نيابد بر او حرام نيست
ولي به قرينه روايات و مسلم بودن حكم,اين قيد به اصطلاح قيد احترازي نيست بلكه
در واقع اشاره به نكته تحريم است زيرا اينگونه دختران كه مادرانشان اقدام به ازدواج
مجدد ميكنند معمولا در سنين پايين هستند و غالبا در دامان شوهر جديد همانند دختر
او پرورش مي يابند, آيه ميگويد اينها در واقع همچون دختران خود شما هستند ,آيا كسي با دختر خود ازدواج ميكند؟ و انتخاب عنوان (ربائب) كه جمع (ربيبه) به معني تربيت
شده است نيز به همين جهت مي باشد كه به معناي دختر زن آدمي است دختري
كه ازشوهر ديگر آورده به اين مناسبت او را ربوبه ناميده اند كه تدبير ما در او كه همسر ادمي است و هر كسي كه با ان مادر به خانه ما آمده به دست ماست و اين ما هستيم
كه غالبآ تربيت دختران همسرمان را به عهده مي گيريم به دنبال اين قسمت براي تأكيد مطلب اضافه ميكند كه اگر با آنها آميزش جنسي نداشتيد دخترانشان بر شما حرام نيستند.
(فان لم تكونوا دخلتم بهن فلا جناح عليكم). و حلائل ابنائكم الدين من اصلابكم (وهمسران فرزندانتان كه از نسل شما هستند). در حقيقت تعبير (من اصلابكم) (فرزنداني كه از نسل شما باشند) براي اين است كه روي يكي از رسوم غلط دوران جاهليت خط بطلان كشيده شود, زيرا در آن زمان معمول بود افرادي را به عنوان فرزند خود انتخاب مي كردند ,يعني كسي كه فرزند شخص ديگري بود به نام فرزند خود مي خواندند
و فرزند خوانده مشمول تمام احكام فرزند حقيقي بود, و به همين دليل با همسران فرزند خوانده خود ازدواج نميكردند. فرزند خواندگي و احكام آن در اسلام به كلي
بي اساس است.
ـ در اينجاسؤال ديگري مطرح مي شود كه پدر شوهر وپسر شوهر نيز جزء محارم زن محسوب مي شود چرا ذكري از اينها در اينجا به ميان نيامده ؟ در حالي كه در ايه 31 سوره نور آنها نيز به عنوان محارم مطرح شده اند پاسخ اين سوال نيز روشن است
زيرا در اين آيه منحصرا سخن از حكم همسران پيامبر(ص) در ميان است ومي دانيم پيغمبر صدر زمان نزول اين آيات نه پدرش در حيات بود ونه اجدادش و نه فرزند
پسري داشت (باز دقت كنيد )
در ايه 31 سوره نور در آيه 31 سوره نور كه در مورد نگاه كردن به محارم و حفظ پاكدامني وزينت خود را حفظ كنند و آشكار نكنند مگر براي كساني كه با انها محرمند
كه محارم سببي را در اول ايه آورده است ( ....الا لبعولتهن ....او آبائهن او آباء بعولتهن ....)
يا براي شوهرانشان ( الا لبعولتهن ) يا براي پدرانشان ( او آبائهن) يا پدران شوهرانشان
(او آباء بعولتهن ) .
در ايه 55 سوره احزاب ( لا جناح عليهن في .......)
بر آنها ( همسران پيامبر ) كناهي نيست كه با پدران و فرزندان و برادران
و فرزند برادران و فرزندان خواهران خود و زنان مسلمان و بردگان خويش
( بدون حجاب و پرده تماس بگيرند ) و تقواي الاهي را پيشه كنيد
كه خداوند بر هر چيزي آگاه است
سلام خدمت تمامی کاربران گرامی